To do obowiązku wierzyciela należy egzekucja zaległych zobowiązań. Jeśli wykonuje się to w sposób nienależyty czy mało efektywny, powinno liczyć się z możliwością przedawnienia. Często też, to dłużnicy, działając z pełną premedytacją, wymigują się od uregulowania powstałych zobowiązań z tytułu nie płacenia podatku VAT wykorzystując luki prawne i niewiedzę wierzycieli. W jaki sposób można więc odzyskać swoje wierzytelności?

W myśl definicji zawartej w art. 117 § 2 KC, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Terminy przedawnienia roszczeń

Podstawowy czas, po którym egzekucja wierzytelności staje się niemożliwa, to dziesięć lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek ich spłaty. Jednakże ze względu na rozmaite rodzaje zobowiązań finansowych, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do poniższych terminów:

• dla roszczeń z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie występuje w okresie jednego roku, licząc od dnia, kiedy miała zostać podpisana umowa właściwa
• dla roszczeń z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie występuje po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, bądź w którym powinno nastąpić oddanie działa
• dla roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
• dla roszczeń z tytułu weksli, przedawnienie powstaje po okresie 3 lat (dla wystawcy weksla własnego) i jednego roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
• dla roszczeń związanych z prowadzeniem firmy , a także dla roszczeń okresowych, przedawnienie powstaje po okresie 3 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
• dla roszczeń z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie występuje po okresie jednego roku, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił lub miał nastąpić przewóz
• dla roszczeń właściciela firmy z tytułu powstałej sprzedaży, przedawnienie występuje po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne

Jeżeli dłużnik, w czasie rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i udowodni, że ten termin minął, to egzekucja wierzytelności będzie niemożliwa. Należy więc zakładać procesy sądowe wobec nieuczciwych kontrahentów już po upływie 6 miesięcy od terminu powstania długu.